Waarde van bomen

Bomen en struiken hebben grote waarde

Ecologische diensten

• Luchtkwaliteit: Bomen nemen CO2 op en geven zuurstof af, filteren fijnstof en andere luchtverontreinigende stoffen.

• Klimaatregulatie: Ze zorgen voor verkoeling door verdamping en schaduw, en verminderen hittestress in steden.

• Waterbeheer: Bomen vangen regenwater op, verminderen wateroverlast en helpen de bodem vocht vast te houden.

• Biodiversiteit: Ze bieden voedsel (noten, fruit), nestgelegenheid en beschutting voor insecten, vogels en kleine zoogdieren.

• Erosiepreventie: Wortels houden de bodem vast en voorkomen erosie. 

Materiële en economische diensten

• Materialen: Leveren hout, brandhout, vezels, mulch en medicijnen.

• Voedsel: Productie van fruit en noten.

• Economische waarde: Verhogen de vastgoedwaarde en verminderen energiekosten door schaduw. 

Sociale en esthetische diensten

• Welzijn: Verbeteren de geestelijke gezondheid, verminderen stress en creëren een ontspannen omgeving.

• Privacy: Bieden natuurlijke afscherming.

• Esthetiek: Verbeteren het uiterlijk van landschappen, straten en wijken. 

Beschermende diensten

• Windbreker: Verkleinen de windsnelheid.

• Bescherming: Bieden bescherming tegen hagel en ijzel.

Waardebepaling

• Eenvoudige taxatie: Een gemiddelde, redelijke boom kan al snel €5.000 tot €10.000 waard zijn.

• Norminstituut Bomen: Een volwassen boom kan ruim €60.000 aan voordeel opleveren gedurende zijn leven.

• Uitzonderlijke bomen: Bomen in historische lanen of als monument kunnen €30.000 per stuk zijn, en bij elkaar opgeteld soms wel €159.000 exclusief ecologische waarde.

• Methoden: Er zijn methodes (zoals de 'Uniforme Methode') die 6 factoren meenemen: basiswaarde, soort, standplaats, conditie, plantwijze en een meerwaardefactor. 

Waarde van stadsbomen (investering)

• Hoge kosten: Een stadsboom kan in totaal €30.000 kosten, inclusief onderzoek, voorbereiding van de groeiplaats (treebox), plaatsing, en drie jaar nazorg, waarbij de boom zelf slechts €5.000 kostte. 

• Waarde voor huizen: Een flinke boom in de buurt kan de waarde van een woning gemiddeld €5.000 tot €10.000 verhogen. 

Praktische waarden

• Kosten kappen: Een kleine boom kappen kost €400-€500, grotere tot €1.000 (excl. houtafvoer).

• Kosten planten: Een kleine sierboom €75-€150, grote volwassen bomen vanaf €900. 

Kortom, de waarde is niet vast; het hangt af van de taxatie en de functie die de boom vervult (ecologisch, economisch, esthetisch).

Monumentale en/of bijzondere bomen

Gelet op het voorgaande vertegenwoordigen monumentale bomen een grote waarde. Onderzoek toont aan dat een grote, volwassen boom door zijn grote bladoppervlak honderden (soms wel 400) keer meer ecosysteemdiensten levert, zoals CO2-opname, luchtzuivering, verkoeling, waterregulatie en habitat, dan evenzoveel jonge boompjes bij elkaar, wat een enorme impact heeft op het ecosysteem. Dit getal is geen exacte wetenschap, maar een illustratie van het verschil in functionele capaciteit tussen een volwassen boom en een jonge boom (een 'babyboompje').

Een onderzoek uit Duitsland, door Andreas Roloff, legde de basis voor deze vergelijking door de hoeveelheid blad te meten, wat de basis is voor veel van die diensten.

Dus, het gaat niet om de letterlijke geldwaarde, maar om de overweldigende hoeveelheid nuttige dingen die één grote boom doet vergeleken met veel kleine, jonge bomen.

In het voorgaande is nog geen rekening gehouden met de historische waarde van ons groene erfgoed. Monumentale bomen hebben een verhaal en getuigen van de geschiedenis van de boom zelf maar ook van zijn omgeving. Wat is hier allemaal gebeurd in het verleden?

Bomen kunnen ook bijzonder zijn door hun vorm, hun hoogte, hun dikte, hun geschiedenis of hun zeldzaamheid. Bijzondere en monumentale bomen verdienen extra aandacht en bescherming.

De leeftijd van bomen

Als je exact wil weten hoe oud een boom is, dan tel je best het aantal jaarringen in het onderste van de stam. Immers, een doorsnede van de stamvoet telt heel wat meer jaarringen dan een doorsnede bovenin de stam of van een grote tak. Bij een boom groeit dus elk jaar een laagje bij, in de breedte en in de lengte.

Zie https://bomenwerk.com/bomenonderzoek/boomleeftijdsbepaling.html Om de ouderdom van een levende boom te bepalen zonder schade aan de boom toe te brengen zijn verschillende manieren voorhanden.

De gemeente -, of oudere (buurt)bewoners kunnen mischien uitsluitsel geven over de vraag wanneer de boom is geplant of oude films -, foto’s -, schilderijen -, of tekeningen kunnen duidelijkheid verschaffen.

Men kan ook gebruik maken van een methode waarbij de van te voren vastgestelde groeifactor wordt gebruikt om via een eenvoudige berekening de leeftijd van de boom te kunnen schatten.

Voor bomen die onder slechte omstandigheden groeien zoals bijvoorbeeld de meeste straatbomen zal de schatting van de ouderdom moeten worden bijgesteld.

Ook van bomen waarvan de kroon intensief (leibomen en etagebomen) – , of extensief (knotbomen, kandelaberbomen) wordt onderhouden zal de diktegroei t.o.v. de leeftijd in de regel (sterk) achterblijven bij die van bomen met een gewone natuurlijke kroon die op een normale wijze is onderhouden.

Meer over bomen

Wil je meer weten over bomen? Hieronder een aantal links naar informatie over bomen.

https://www.bomenstichting.nl/  https://bomenstichtingzutphen.nl/  https://bomenwerk.com/ 

https://boomregister.nl/  http://bomenachterhoek.blogspot.nl/  http://bomenbelang.nl/ 

https://bomenbieb.nl/  http://www.denatuurvanvroeger.nu/  https://bomenzijnbelangrijk.nl/  https://www.ecopedia.be/bomenwijzer  https://www.monumentaltrees.com/nl/ 

https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/b/bronnen-en-kaarten/overzicht/kaart-groen-erfgoed  https://www.topotijdreis.nl/